Niedobór magnezu w diecie dziecka - czym może skutkować niedobór magnezu u dzieci? Jak wybrać suplement z magnezem dla dzieci?

Czy niedobór magnezu wpływa na rozwój dziecka? Jak powinna wyglądać dieta bogata w magnez? Jaki jest prawidłowy poziom magnezu we krwi?

Właściwa podaż witamin i minerałów jest niezbędna w procesie dojrzewania dziecka. Wśród tych substancji można wyróżnić magnez, który pełni kluczową rolę w rozwoju i funkcjonowaniu organizmu. Odpowiada za prawidłowe działanie układu nerwowego, krwionośnego, mięśniowego i szkieletowego. W związku z tym powinien być dostarczany do organizmu wraz z codzienną dietą. Ale czy to wystarcza? Jak kształtuje się dzienne zapotrzebowanie dziecka na magnez i w jaki sposób rozpoznać zbyt niskie spożycie magnezu? Które formy omawianego pierwiastka pozwolą osiągnąć najlepszą przyswajalność magnezu?

Na co pomaga magnez i dlaczego jest taki ważny w kontekście prawidłowego rozwoju dziecka?

Magnez jest jednym z najważniejszych pierwiastków dla naszego organizmu. Magazynowany jest głównie w kościach i mięśniach, i tym samym odpowiada za prawidłowy wzrost, funkcjonowanie i stan układu mięśniowo-szkieletowego. Ponadto magnez warunkuje właściwy rozwój i funkcjonowanie układu nerwowego, odpowiadając za aktywność neuroprzekaźników, przewodnictwo nerwowe i ochronę neuronów, co przekłada się na wydajniejszą pracę układu nerwowego, lepszą koncentrację i stan emocjonalny dziecka. Ponadto magnez warunkuje prawidłową pracę układu sercowo-naczyniowego, wpływa korzystnie na metabolizm insuliny i glukozy oraz reguluje funkcjonowanie układu odpornościowego. Rola i znaczenie magnezu dla organizmu jest ogromne - zwłaszcza w kontekście codziennego funkcjonowania dzieci w wieku szkolnym i nastoletnim. I w związku z tym pierwiastek ten powinien być dostarczany do organizmu dziecka w określonych ilościach.

Zapotrzebowanie na magnez u dzieci - jaki poziom magnezu w diecie jest prawidłowy?

Jak wskazują eksperci, wraz z intensywnym wzrostem organizmu dziecka zwiększa się zapotrzebowanie na magnez. Przyjmuje się, że na przyrost każdego kilograma ciała potrzeba 300 mg magnezu, a każdego kilograma mięśni 200 mg tego pierwiastka. Dlatego też zostały opracowane odpowiednie normy na magnez na poziomie średniego zapotrzebowania (EAR) i zalecanego spożycia (RDA). Normy te są różne i zależą od płci i wieku. I tak, dla dzieci w wieku 4-9 lat, polskie normy wskazują średnie zapotrzebowanie (EAR) na magnez w ilości 110 mg na dobę, a zalecane spożycie (RDA) wynosi 130 mg magnezu na dzień. Z kolei w wieku 11-18 lat normy te są zróżnicowane i zależą od płci. I tak, u dziewcząt średnie zapotrzebowanie (EAR) waha się od 200 do 300 mg na dobę, a zalecane spożycie (RDA) 240-360 mg magnezu dziennie w zależności od wieku. U chłopców, EAR wynosi 200-340 mg/dobę, a RDA 240-410 mg/dobę, także w zależności od wieku. Te ilości magnezu powinny być dostarczane wraz z codzienną dietą, bogatą w produkty zawierające duże ilości magnezu.

Źródła magnezu w diecie dziecka - poznaj produkty bogate w magnez

Do produktów bogatych w magnez zalicza się m.in.: przetwory zbożowe, nasiona roślin strączkowych oraz orzechy, kakao, gorzką czekoladę, niektóre warzywa (ziemniaki, szpinak i inne warzywa zielone) oraz owoce (banan). Ponadto, doskonałym źródłem magnezu są ryby (łosoś), ciecierzyca, rodzynki i woda pitna.

Niedobór magnezu u dzieci (hipomagnezemia) - z czego może wynikać niski poziom magnezu?

Niestety, mimo, że magnez występuje powszechnie w różnych pokarmach, to codzienna dieta nie zawsze wystarcza, aby pokryć zapotrzebowanie organizmu na ten pierwiastek.  Związane jest to z kilkoma aspektami. Po pierwsze, przyswajanie magnezu z diety wynosi tylko około 50% i może być zmniejszone przez obecność fitynianów i fosforanów w diecie. Po drugie, ze względu na szybki i intensywny tryb życia wielu z nas oraz znaczny udział pokarmów wysoko przetworzonych w diecie, ilość magnezu dostarczana do organizmu nie jest wystarczająca. Co więcej, niektóre choroby czy przyjmowane leki także będą zmniejszały jego wchłanianie z przewodu pokarmowego. A ponadto, w niektórych momentach życia, np. podczas intensywnego wzrostu dziecka będzie występować zwiększone zapotrzebowanie na ten pierwiastek. Dodatkowo wzmożona aktywność ruchowa, umysłowa czy przewlekły stres będą sprzyjały szybkiej utracie magnezu z organizmu dziecka. Jak widać, sytuacji, które sprzyjają nieodpowiedniemu przyswajaniu magnezu z diety oraz niskiemu jego poziomowi w organizmie jest dużo i przekłada się to na powszechność występowania niedoborów w diecie. Potwierdzają to statystyki, które wskazują, że w Europie, zarówno dzieci jak i dorośli przyjmują zbyt mało magnezu wraz z dietą (48% EAR w wieku 9-12 lat, 57% EAR 13-17 lat) a nawet co 4 dziecko w Polsce ma zbyt małą ilość magnezu w organizmie.

Nieprawidłowy poziom magnezu - objawy ze strony układu nerwowego i mięśniowo-szkieletowego. Czy niedobór tego pierwiastka wpływa na prawidłowy rozwój dziecka?

Niedobór magnezu we krwi u dzieci, wynikający między innymi z nieodpowiedniej podaży wraz z dietą może powodować problemy z układem mięśniowo-szkieletowym. Niedobór tego pierwiastka (podobnie, jak w przypadku wapnia) może prowadzić do zaburzeń wzrostu, a także osłabienia kości i zwiększonego ryzyka złamań. Objawia się to między innymi bólami kończyn, osłabieniem siły mięśniowej czy opóźnionym wzrostem. Ponadto zbyt mała ilość magnezu w organizmie może przekładać się na zaburzenia sercowo-mięśniowe, czego symptomami mogą być podwyższone ciśnienie, skurcze mięśni, drżenia powiek oraz zaburzenia czynności serca, powodujące zmęczenie oraz zwiększone kołatanie serca. Dodatkowo niedobór magnezu może powodować zaburzenia metabolizmu oraz problemy z przetwarzaniem składników odżywczych, a to z kolei będzie przekładać się na niski poziom energii u dziecka, a także trudności z koncentracją i zdolnością utrzymania uwagi. Zbyt małe stężenie magnezu we krwi może także prowadzić do zmian w zachowaniu, obniżonego nastroju, drażliwości, smutku, stresu, lęku oraz ataków paniki, a także niepokoju, trudności z zasypianiem oraz zwiększonej wrażliwości na hałas u dziecka. Aby temu zapobiec lub uzupełnić niedobory magnezu w diecie, warto rozważyć suplementację magnezu u dziecka.

Suplementacja magnezu - jaki magnez dla dzieci wybrać? Preparaty z magnezem w kroplach i tabletkach, saszetkach do rozpuszczania czy magnez w syropie dla dzieci?

Aby uzupełnić niedobór magnezu w diecie warto rozważyć jego suplementację. Ważne jest zwrócenie uwagi na skład suplementu diety. Tutaj szczególnie istotna jest postać magnezu. Jak wykazano w badaniach, nieorganiczne sole magnezu (tlenki, chlorki) są mniej przyswajalne w porównaniu z organicznymi połączeniami (cytrynian, glukonian, mleczan, asparaginian) i dlatego też lepiej wybierać te propozycje produktów, które w swoim składzie mają cytrynian lub mleczan magnezu. Ponadto warto zwrócić uwagę na dodatkowe składniki preparatu - takie jak np. witamina B6.

Dlaczego witamina B6 jest ważna przy suplementacji magnezu?

Witamina B6 ułatwia wchłanianie magnezu przez komórki i ogranicza jego wydalanie, zwiększając w ten sposób jego skuteczność. Ponadto odgrywa kluczową rolę w rozwoju poznawczym poprzez biosyntezę neuroprzekaźników i utrzymanie prawidłowego poziomu homocysteiny we krwi i tym samym reguluje nastrój, poziom energii, zmniejsza zmęczenie i znużenie, a także reguluje układ immunologiczny.

Podsumowując, magnez jest kluczowym pierwiastkiem dla właściwego funkcjonowania organizmu dziecka. W związku z tym powinien być dostarczany wraz z dietą, bogatą w produkty zawierające duże ilości magnezu.Niestety nie zawsze dieta wystarcza i aby uzupełnić niedobory w jadłospisie, warto rozważyć suplementację u dziecka. Należy przy tym pamiętać, że suplementy diety nie powinny zastępować zdrowej i zbilansowanej diety. Wybierając produkt do suplementacji trzeba zwracać uwagę na skład i wybierać taki, który zawiera organiczne sole magnezu w połączeniu z witaminą B6, ułatwiającą wchłanianie tego pierwiastka, a tym samym - zapewniającą odpowiednią ilość magnezu dla organizmu dziecka i jego funkcjonowania.   

Bibliografia:

1. Rychlik E. Normy żywienia dla populacji polskiej. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, 2024.
2. Boyle NB, et al. The Effects of Magnesium Supplementation on Subjective Anxiety and Stress-A Systematic Review, Nutrients. 2017;9(5):429.
3. Serefko A, et al. Magnesium in depression Pharmacol Rep. 2013;65(3):547-554.;
4. Barbagallo M, Veronese N, Dominguez LJ. Magnesium in Aging, Health and Diseases. Nutrients. 2021;13(2):463.
5. Gröber U, Schmidt J, Kisters K. Magnesium in Prevention and Therapy. Nutrients. 2015;7(9):8199–226.
6. Jędrzejek M, Mastalerz-Migas A, Bieńkowski P, Cichy W, Matusiewicz H, Szymański F. Stosowanie preparatów magnezu w praktyce lekarza rodzinnego. Lekarz POZ. 2021;7(2).
7. Rujner J. e.a., Magnesium status in children and adolescents with coeliac disease without malabsorption symptoms, Clin Nutr. 2004 Oct;23(5):1074-9, DOI: 10.1016/j.clnu.2003.10.018.
8. National Institutes of Health. Office of Dietary Supplements - Vitamin B6. Nih.gov. Published June 16, 2023.