Wysyp podskórnych pryszczy na twarzy - trądzik hormonalny, zła pielęgnacja i inne przyczyny pojawiania się wyprysków na twarzy. Poznaj trądzikową mapę twarzy, metody leczenia i zapobiegania

Pryszcze podskórne – przyczyny wyprysków na twarzy u dorosłych i nastolatków. Trądzik hormonalny, krosty z podrażnienia, błędy w pielęgnacji twarzy i inne przyczyny powstawania krostek oraz zmian skórnych

Nagły wysyp pryszczy na twarzy, nadmiar sebum i pogorszenie się stanu skóry - niezależnie od tego, czy mają one charakter drobnej kaszki na czole, podskórnych, bolesnych guzków w obrębie żuchwy czy też ropnych wyprysków na policzkach - wymaga podjęcia odpowiednich kroków. Chodzi tu nie tylko o dostosowanie pielęgnacji w taki sposób, by złagodzić dokuczliwość problemu, ale również o zdiagnozowanie przyczyny zjawiska nagłego wysypu. Zdecydowanie warto to zrobić, ponieważ odkrywając powody wysypu, w przyszłości będzie nam znacznie łatwiej unikać pojawiania się tego typu zmian skórnych. W jaki więc sposób można określić przyczyny problemu? Co zrobić, gdy na skórze twarzy zaobserwujemy nagły wysyp niedoskonałości? W jakich okolicznościach warto pomyśleć o wizycie u dermatologa?

Trądzikowa mapa twarzy - co to takiego? Trądzik na plecach, czole, brodzie i żuchwie

Pierwszą wskazówką dotyczącą tego, jaka może być przyczyna pojawienia się nagłego wysypu, jest lokalizacja pryszczy. W internetowych źródłach obecne są tak zwane „trądzikowe mapy twarzy” - czyli zestawienia informacji o potencjalnych powodach pojawiania się zmian przypominających zmiany trądzikowe w konkretnych miejscach. I tak, dla przykładu:

• pryszcze zlokalizowane na policzkach mogą świadczyć o braku dezynfekcji telefonu, który często przykładamy do ucha, ale również o stosowaniu brudnych pędzli czy gąbek do makijażu lub o zbyt rzadkim zmienianiu poszewki na poduszkę, w której włóknach pozostają nieczystości i mogą rozwijać się w nich bakterie. Ponadto pryszcze na policzkach mają ponoć świadczyć o nietolerancjach pokarmowych - w tym o nietolerancji białek mleka krowiego, laktozy i/lub glutenu;
• wypryski pojawiające się na czole mogą z kolei świadczyć o nadmiernym poceniu się, niedokładnym usuwaniu makijażu i nieprawidłowym myciu twarzy (zwłaszcza, jeśli wypryski lokalizują się w linii włosów lub w brwiach - czyli tam, gdzie czasem zdarza się nam nie domywać dokładnie skóry) czy o problemach trawiennych i jelitowych. Czasem powodem wysypu na czole bywa… ciągły kontakt z włosami grzywki, pokrytymi kosmetykami bez spłukiwania, które mogą drażnić skórę, przyczyniać się do „zapychania” porów, do wzmożonego przetłuszczania się tego obszaru, a w efekcie - do pojawiania się wyprysków;
• zmiany skórne na nosie mogą być spowodowane jego częstym pocieraniem brudnymi dłońmi, ale również bywają klasyfikowane jako objawy wysokiego poziomu cholesterolu czy też wystąpienia nietolerancji pokarmowych;
• wypryski na żuchwie i brodzie bywają przede wszystkim kojarzone z zaburzeniami hormonalnymi oraz z odczuwaniem długotrwałego, intensywnego stresu. Mogą one (podobnie jak w przypadku nosa lub policzków) pojawiać się także na skutek kontaktu z zabrudzonymi dłońmi czy też z ekranem telefonu, przykładanym do twarzy podczas rozmowy.

Oczywiście wymienione powyżej obszary twarzy nie są jedynymi, na których obserwuje się często wysyp pryszczy - takie zjawisko dotyczy bowiem również poszczególnych części ciała. Wysyp zmian skórnych pojawić się może na szyi, dekolcie, na plecach czy na pośladkach (o wypryskach na pupie pisaliśmy już w tekście Krosty na pośladkach (buttne, butt acne) - jak pozbyć się krostek i pryszczy na pupie?, do którego lektury serdecznie zachęcamy). Bardzo często przyczyną wyprysków w miejscach na ciele jest nadmierna potliwość, niewłaściwa higiena lub nadwrażliwość skóry na kosmetyki stosowane - przykładowo - w pielęgnacji włosów (jak spływająca po skroniach, szyi i plecach odżywka)

Oczywiście należy pamiętać o tym, że informacje zawarte w „trądzikowych mapach twarzy” są jedynie informacjami ogólnymi, niekoniecznie przystającymi do sytuacji każdej osoby zmagającej się z nagłym wysypem pryszczy w konkretnym miejscu na ciele lub twarzy. Aby faktycznie zweryfikować zaistnienie takich przyczyn u siebie, warto przede wszystkim dokładnie przyjrzeć się okolicznościom powstawania wyprysków - w tym ostatnim zmianom diety, zmianom w pielęgnacji oraz w samopoczuciu.

Pryszcze podskórne na twarzy – przyczyny powstawania pryszczy na twarzy. Dlaczego nagle pojawia się trądzik u dorosłych?

Oprócz całego katalogu wymienionych powyżej przyczyn wysypu pryszczy na twarzy (także przyczyn wewnętrznych, takich jak zaburzenia hormonalne, trądzik w wieku dojrzewania czy alergie pokarmowe), warto wyróżnić całkowicie prozaiczne powody nagłego pojawienia się zmian skórnych. Jednym z nich (i co istotne - naprawdę częstym) jest podrażnienie skóry i powiązane z nim zaburzenie funkcjonowania bariery hydrolipidowej (w skrócie - BHL). O jej budowie i zadaniach pisaliśmy już w tekście Czym jest bariera hydrolipidową skóry, jakie ma funkcje ochronne i jak odbudować barierę hydrolipidową skóry w przypadku jej uszkodzenia?, w którym znajduje się więcej szczegółowych informacji. Niemniej, jednym z objawów uszkodzenia BHL jest właśnie pojawienie się wyprysków - mowa wówczas o tak zwanym „wysypie z podrażnienia”.

Nagłe pojawienie się drobnej kaszki na twarzy, bolesnych gulek czy ropnych krostek może jak najbardziej świadczyć o podrażnieniu skóry. Jest to wynik całej kaskady mechanizmów obronnych, uruchamianych w odpowiedzi zarówno na wysuszenie cery, jak i na uszkodzenie bariery hydrolipidowej. Najpierw, by zapobiec zniszczeniu BHL, skóra zaczyna wytwarzać coraz więcej sebum. To z kolei zaburza zarówno pH cery, jak i funkcjonowanie BHL oraz przyczynia się do zaczopowania porów. W dalszej części procesu na skórze nagle pojawiają się wypryski i nierówności.

Cechą charakterystyczną wysypu z podrażnienia jest również to, że - pomimo obecności zmian przypominających zmiany trądzikowe - skóra wydaje się być ściągnięta i przesuszona. Oznacza to, że całkowicie utraciła ona równowagę i zmaga się z naruszoną barierą hydrolipidową. Taka sytuacja najczęściej występuje na skutek wdrożenia zbyt agresywnej, wysuszającej pielęgnacji, uwzględniającej zarówno produkty z alkoholem, jak i szereg składników aktywnych (które, stosowanie nieumiejętnie, prowadzą zwykle do podrażnienia) takich jak witamina C, retinol lub retinal, niacynamid czy kwasy kosmetyczne.

Leczenie wysypu zmian skórnych - dermokosmetyki, kwasy i inne propozycje dla osób dorosłych i nastolatków z problemami skórnymi

Leczenie wysypu zmian skórnych należy przede wszystkim zacząć od zminimalizowania pielęgnacji. Moment, w którym wypryski nagle pojawią się na naszej twarzy, nie jest idealną okazją do kontynuowania kuracji retinoidami, witaminą C, niacynamidem, a co więcej - nie jest również idealną porą do ich wprowadzania. W pielęgnacji wróć do podstaw - sięgnij po emulgujący olejek do demakijażu, delikatnie oczyszczającą piankę, nawilżający tonik do twarzy i/lub serum z kwasem hialuronowym, a także po łagodząco-regenerujący krem, przyjemnie otulający skórę i dający jej ukojenie. Pamiętaj także, by rano stosować kosmetyk zabezpieczający cerę przed negatywym wpływem promieniowania słonecznego - to właśnie ekspozycja na takie promieniowanie może przyczynić się do pozostawienia na twarzy przebarwień po niedoskonałościach.

W pielęgnacji skóry skłonnej do wyprysków możesz również sięgnąć po dermokosmetyki - pamiętaj jednak, by nie wybierać tych silnie wysuszających czy przeciwtrądzikowych, ale te łagodzące i nawilżające oraz o właściwościach regenerujących. Po dwóch lub trzech tygodniach tak łagodnej pielęgnacji możesz sięgnąć po delikatny peeling - enzymatyczny lub kwasowy (zawierający łagodne kwasy, takie jak kwas migdałowy czy kwasy owocowe), który pomoże złuszczyć martwe komórki naskórka i przyspieszy regenerację cery.

W przypadku trudno gojących się wyprysków, warto zastosować preparaty punktowe - na przykład w formie plasterków na dzień, by zapobiec dotykaniu świeżej zmiany brudnymi dłońmi oraz pod postacią kremu, żelu czy maści na noc - by skutecznie mogły zadziałać zawarte w produkcie składniki aktywne.

Jak zapobiegać wysypom pryszczy i kiedy zgłosić się do gabinetu dermatologicznego?

Aby zapobiec nagłym wysypom wyprysków na twarzy i na ciele, warto pamiętać o kilku zasadach - zarówno tych dotyczących pielęgnacji i higieny, jak i… ubioru. Chcemy wskazać kilka z nich:

• z codziennej pielęgnacji warto wykluczyć wysuszające formuły, oparte przede wszystkim na alkoholu izopropylowym oraz alkoholu denaturowanym;
• aby zadbać o barierę hydrolipidową, należy uwzględnić w pielęgnacji produkty zawierające składniki nawilżające (takie jak kwas hialuronowy, aloes czy mocznik lub inulinę), a także składniki natłuszczające(najlepiej w formie naturalnych, lekkich olejów - w tym oleju ze słodkich migdałów, oleju z pestek śliwki, pestek malin lub pestek truskawek);
• konieczne będzie zrezygnowanie z silnie złuszczających produktów (lub z produktów złuszczających naskórek w sposób mechaniczny - a więc z peelingów ziarnistych). Dobrym wsparciem w naturalnym procesie złuszczania naskórka będzie stosowanie od czasu do czasu (na przykład raz w tygodniu) najłagodniejszych w działaniu peelingów enzymatycznych (a jeśli istnieje taka potrzeba - również peelingów kwasowych);
• istotne jest dokładne zmywanie zarówno makijażu, jak i kosmetyków nieprzeznaczonych do pielęgnacji konkretnej części ciała. Chodzi tu o zmywanie wspomnianych już wcześniej odżywek do włosów, ale również szamponów czy masek, które mogą osadzać się na skórze szyi lub pleców i powodować wysyp niedoskonałości;
• w zapobieganiu powstawaniu wyprysków na ciele ważne jest zwracanie uwagi na to, z jakich materiałów wykonane są noszone na co dzień ubrania. Jeśli na wiele godzin nosimy na sobie poliestrowe koszulki lub akrylowe swetry, które wzmagają pocenie, wówczas zwiększamy również ryzyko wystąpienia wyprysków. Warto więc pomyśleć o zmianie sztucznych koszulek, bluz i innych elementów garderoby na te wykonane z bawełny, lnu czy wiskozy - a więc z materiałów swobodnie przepuszczających powietrze;
• pamiętaj o regularnej dezynfekcji telefonu, a także okularów korekcyjnych lub przeciwsłonecznych. Dodatkowo postaraj się nie dotykać skóry twarzy w ciągu dnia (nie drap jej, nie pocieraj i nie podpieraj głowy dłonią).

Oczywiście niektóre sytuacje związane z wysypami niedoskonałości na twarzy czy ciele będą wymagały konsultacji u lekarza pierwszego kontaktu, u kosmetologa lub też u dermatologa. Na wizytę warto umówić się, gdy „domowe” sposoby na wypryski nie działają, wysypy wydają się nie mieć uchwytnej przyczyny, a dodatkowo pojawiają się one coraz częściej i utrzymują coraz dłużej. Tego typu problemy mogą być objawem wielu chorób skóry - w tym zaburzeń w produkcji hormonów, przewlekłych chorób układu pokarmowego, trądziku różowatego, trądziku pospolitego, dysfunkcji mieszków włosowych, stanów zapalnych o podłożu bakteryjnym i wielu innych. W niektórych sytuacjach może być więc konieczne wprowadzenie farmakoterapii - w tym antybiotyków czy podawanych doustnie retinoidów.