Kwas TCA - czym jest? Kiedy jest stosowany? Kiedy go nie używać?

Przebarwienia, blizny potrądzikowe czy oznaki starzenia to problemy skórne, które często wymagają bardziej zaawansowanych metod pielęgnacji. W kosmetologii istnieją składniki, które wyróżniają się szczególnie silnym i widocznym działaniem. Jednym z nich jest kwas TCA, stosowany w zabiegach o intensywnym działaniu złuszczającym i regenerującym. Jak działa na skórę, kiedy się go stosuje i w jakich przypadkach lepiej z niego zrezygnować? Czy TCA można bezpiecznie stosować w domu i dlaczego eksperci zdecydowanie to odradzają?

Kwas TCA – czym jest i jak działa?

Kwas trójchlorooctowy (TCA) to jedna z najsilniejszych substancji wykorzystywanych w dermatologii i kosmetologii. Choć jego nazwa może nie brzmieć zachęcająco, od lat znajduje zastosowanie w leczeniu wielu problemów skórnych. Jest wykorzystywany głównie w peelingach chemicznych o średniej i głębokiej sile działania.

Kwas TCA - mechanizm działania

Co odróżnia kwas TCA od łagodniejszych kwasów stosowanych w codziennej pielęgnacji np. kwasów AHA czy BHA? Kwas TCA wykazuje silne działanie keratokoagulacyjne. Co to oznacza w praktyce? Kwas powoduje koagulację białek w naskórku i skórze właściwej, co prowadzi do intensywnego złuszczania się skóry i uruchomienia procesów regeneracyjnych. W skrócie, dochodzi do kontrolowanego chemicznego uszkodzenia warstw skóry, dzięki czemu zaczyna się ona intensywnie odnawiać i przebudowywać. Efektem tego procesu jest tzw. frosting, czyli charakterystyczne zbielenie skóry obserwowane po zabiegach z wykorzystaniem kwasu TCA.

Głębokość złuszczania może być różna, w zależności od stężenia użytego kwasu - kwas TCA może działać powierzchownie, średniogłęboko oraz głęboko. Intensywniejszy efekt frostingu oznacza głębszą penetrację kwasu w warstwy skóry.

W gabinetach używa się stężeń:

• 10-20% - działanie powierzchowne,
• 25-35% - działanie średniogłębokie,
• 25-50% - działanie głębokie.

Efektem zastosowania peelingu chemicznego z kwasem TCA jest wygładzenie skóry, wyrównanie jej kolorytu i redukcja niedoskonałości. Niskie stężenia kwasu TCA wykazują działanie w redukcji przebarwień, wyrównując koloryt skóry. Za pomocą wyższych stężeń można zadziałać na redukcję zmarszczek czy blizn potrądzikowych. Co ważne, im wyższe stężenie, tym wyższe ryzyko działań niepożądanych. 

Poza działaniem złuszczającym, kwas TCA ma działanie antybakteryjne oraz stymuluje procesy regeneracji skóry - pobudza produkcję kolagenu i elastyny, a takżę pobudza mikrokrążenie. 

Kiedy stosuje się kwas TCA?

Kwas TCA wykorzystywany jest w warunkach gabinetowych, w zabiegach kosmetologicznych i dermatologicznych. Znajduje swoje zastosowanie w leczeniu trądziku i blizn potrądzikowych, przebarwień, objawów fotostarzenia oraz w spłycaniu zmarszczek. Jest on polecany osobom z cerą tłustą i trądzikową, ze skłonnością do niedoskonałości. Docierając do głębokich warstw skóry, inicjuje jej kontrolowane uszkodzenie, które aktywuje liczne procesy naprawcze. W efekcie skóra wytwarza więcej kolagenu i staje się bardziej sprężysta i gładka. 

Wśród najważniejszych korzyści ze stosowania kwasu TCA, wymienia się:

• poprawę elastyczności skóry,
• poprawę nawilżenia skóry,
• redukcję przebarwień i poprawę kolorytu skóry,
• spłycenie zmarszczek,
• niwelowanie blizn, w tym blizn potrądzikowych.
• niwelowanie zmian trądzikowych.

Zastosowanie peelingu chemicznego nie jest dla każdego - wykorzystanie kwasu TCA powinno być poprzedzone szczegółową konsultacją ze specjalistą, a sam kwas nakładany wyłącznie przez doświadczonego kosmetologa lub lekarza. 

Jak wygląda zabieg z użyciem kwasu TCA?

Zabieg z wykorzystaniem kwasu TCA składa się z kilku etapów, które mają zapewnić maksymalną skuteczność i bezpieczeństwo procedury.

Przygotowanie do zabiegu

Peeling chemiczny wymaga odpowiedniego przygotowania skóry. Na 2 tygodnie przed zabiegiem stosuje się krem obniżający pH lub zawierający związki wybielające, zgodnie z zaleceniami specjalisty wykonującego zabieg. Na tydzień przed zabiegiem należy unikać czynników podrażniających skórę - preparatów drażniących, stosowania retinoidów, dermabrazji, używania ostrych gąbek oraz wykonywania zabiegów usuwających owłosienie. 

Etap 1 - przygotowanie skóry

Skóra zostaje odtłuszczona, aby substancja aktywna mogła bez przeszkód wniknąć w głębsze warstwy.

Etap 2 - aplikacja peelingu

Na skórę nakładana jest pierwsza warstwa peelingu zawierającego kwas TCA w odpowiednim stężeniu dobranym do danego problemu i typu cery. Gdy peeling wyschnie, aplikowana jest jego kolejna warstwa. Ilość warstw, podobnie jak stężenie preparatu, dobierana jest indywidualnie przez specjalistę.

Etap 3 - działanie kwasu

Tuż po wykonaniu zabiegu skóra może być zaczerwieniona, napięta, może wystąpić obrzęk. Po kilku dniach kolor skóry zmienia się na brązowy oraz rozpoczyna się proces złuszczania. Regeneracja skóry po zabiegu trwa 1-2 tygodnie - w tym okresie warto wspierać ją preparatami regenerującymi. Podczas regeneracji nie należy złuszczać naskórka i stosować dodatkowych peelingów, odrywać łuszczących się płatów skóry oraz szorować części ciała poddanych zabiegowi. Nie mniej istotne jest zapewnienie silnej fotoochrony - stosowanie kremów z wysokimi filtrami i unikanie ekspozycji na promieniowanie słoneczne.

Kiedy nie stosować kwasu TCA? 

Kwas TCA, ze względu na swoje silne działanie, powinien być stosowany z dużą ostrożnością. 

Do bezwzględnych przeciwwskazań stosowania TCA zaliczamy:

• alergia na składniki preparatów używanych podczas zabiegu,
• okres ciąży i karmienia piersią,
• aktywne infekcje skórne tj. opryszczka, grzybica, zakażenie bakteryjne,
• leczenie preparatami z witaminą A (zakaz obowiązuje do roku po zakończeniu leczenia),
• choroby serca, wątroby i nerek,
• zabiegi chirurgiczne w okolicy twarzy i szyi,
• nadwrażliwość na światło,
• przebyte leczenie onkologiczne ( radioterapia i chemioterapia),
• łojotokowe zapalenie skóry,
• choroby autoimmunologiczne, 
• znamiona w okolicach, które mają być poddane zabiegowi,
• skłonność do bliznowców,
• świeżo opaloną skórę.

Kwas TCA nie powinien być używany u osób z bardzo wrażliwą cerą, ze względu na zwiększone ryzyko podrażnień.

Kwas TCA w domu - czy warto?

Skuteczność kwasu TCA może kusić do stosowania go w domu, jednak jest to bardzo ryzykowne. Niewłaściwie stosowany kwas może wywołać silne podrażnienie i trwałe działania niepożądane.

Możliwe skutki uboczne i powikłania

Kwas TCA może wywoływać działania niepożądane, zwłaszcza kiedy stosowany jest w sposób nieprawidłowy, dlatego bezwzględnie nie powinien być używany w warunkach domowych. Doświadczony specjalista dobiera stężenie kwasu, liczbę warstw preparatu i odpowiedni sposób przygotowania skóry do danego problemu i typu cery. 

Nieprawidłowe użycie kwasu TCA może skutkować wystąpieniem zaczerwienienia, pieczenia i dyskomfortu podczas zabiegu, obrzękiem, a nawet (w rzadkich przypadkach) powstaniem trwałych przebarwień i blizn. 

Czy kwas TCA to dobre rozwiązanie dla Twojej skóry?

Kwas TCA to potężne narzędzie w walce o zdrową i gładką skórę, ale jego siła wymaga odpowiedniego przygotowania i ostrożności. Decydując się na zabieg, warto zdać się na specjalistę i pamiętać o właściwej pielęgnacji skóry po zabiegu. Pozwala to bezpiecznie korzystać z jego właściwości regeneracyjnych i osiągnąć zauważalne efekty.