Jak powstają zaskórniki zamknięte – przyczyny. Jak wyglądają zaskórniki zamknięte przy trądziku i jak pozbyć się zaskórników otwartych i zamkniętych?

Czym są zaskórniki zamknięte i czym różnią się od otwartych? Jak usunąć zaskórniki bez ich wyciskania i tworzenia stanu zapalnego?

Zaskórniki zamknięte, choć często mniej widoczne niż ich otwarte odpowiedniki, stanowią poważne wyzwanie pielęgnacyjne dla wielu osób – zarówno nastolatków, jak i dorosłych. Ich obecność może wpływać nie tylko na wygląd skóry, ale i na samopoczucie, a nieodpowiednie próby ich usuwania często kończą się podrażnieniem, stanem zapalnym, a nawet powstawaniem trwałych blizn. Sprawdź, czym dokładnie są zaskórniki zamknięte, jak powstają oraz jakie są skuteczne sposoby na ich usunięcie – bez konieczności wyciskania i ryzyka pogorszenia stanu skóry. Poznaj najlepsze sposoby pielęgnacji cery z tendencją do niedoskonałości i odkryj konkretne, skuteczne kosmetyki, które wspomagają walkę z tym problemem.

Jak wyglądają zaskórniki zamknięte? Jak odróżnić zaskórniki otwarte od zamkniętych oraz od trądziku?

Zaskórniki zamknięte to niewielkie grudki (określane również jako wypryski czy nierówności), zazwyczaj przybierające cielisty lub lekko biały kolor, które tworzą się pod powierzchnią naskórka. Są wyraźnie wyczuwalne – w dotyku przypominają małe, twarde wypustki i mogą być widoczne zwłaszcza pod światło lub podczas napięcia skóry. Najczęściej pojawiają się na czole, brodzie, policzkach i nosie – czyli w strefie T, gdzie skóra produkuje najwięcej sebum. Same zaskórniki dzieli się na otwarte i zamknięte – w jaki sposób je od siebie odróżnić?

Zaskórniki otwarte, popularnie nazywane wągrami, to ciemne kropki powstające w wyniku utlenienia nagromadzonego sebum i martwych komórek naskórka w ujściu gruczołu łojowego. Różnią się więc od zaskórników zamkniętych zarówno wyglądem, jak i budową – są otwarte na powierzchnię skóry, przez co zgromadzona w nich treść ulega wspomnianemu procesowi utleniania, a to z kolei przekłada się na ich ciemne zabarwienie. W zaskórnikach zamkniętych zgromadzone sebum i komórki naskórka nie mają kontaktu z powietrzem, więc wciąż pozostają białe lub przybierają barwę skóry. Więcej informacji o zaskórnikach otwartych oraz o sposobach na to, jak sobie z nimi radzić, znajduje się w artykule Wągry – sposoby na wągry. Jak pozbyć się zaskórników?, do którego lektury serdecznie zachęcamy.

Trądzik pospolity natomiast charakteryzuje się występowaniem stanów zapalnych – czerwonych krost, grudek i ropnych wyprysków. Może mieć podłoże hormonalne, bakteryjne lub być wynikiem niewłaściwej pielęgnacji skóry. W przeciwieństwie do zaskórników, zmiany trądzikowe bywają bolesne i znacznie trudniejsze do leczenia. Oczywiście obecność zaskórników może być jednym z objawów trądziku, natomiast nie zawsze ich pojawienie się zwiastuje rozwój tej dermatozy.

Zaskórniki zamknięte – przyczyny powstawania zaskórników zamkniętych (sebum, martwy naskórek i inne). Jak powstają zaskórniki zamknięte?

Zaskórniki zamknięte powstają, gdy ujścia gruczołów łojowych (a jednocześnie mieszków włosowych) zostają zablokowane przez nadmiar sebum i martwych komórek naskórka. Wewnątrz porów (to potoczna nazwa ujść gruczołów łojowych) zaczyna gromadzić się sebum, które nie może swobodnie wypłynąć na powierzchnię skóry, co skutkuje powstaniem twardej, zamkniętej grudki. Do najważniejszych czynników bezpośrednio odpowiedzialnych za powstawanie zaskórników zamkniętych należą:

• nadmiar sebum. Nadczynność gruczołów łojowych sprawia, że skóra staje się tłusta, a pory szybciej się zatykają. Taki stan rzeczy może być spowodowany niewłaściwą pielęgnacją, zaburzeniami hormonalnymi i innymi czynnikami, o których piszemy w dalszej części artykułu;
• nieprawidłowa keratynizacja naskórka. Keratynizacja to proces, w którym komórki naskórka obumierają i złuszczają się. Jeśli w jego przebiegu dochodzi do nieprawidłowości, to konsekwencją może być gromadzenie się naskórka w porach, a następnie zaczopowanie ujść gruczołów łojowych.

Wymienione powyżej sytuacje są konsekwencją oddziaływania konkretnych czynników – zarówno środowiskowych, jak i niezależnych od danej osoby. Wśród pośrednich przyczyn powstawania zaskórników zamkniętych można więc wyróżnić:

• nieprawidłowy demakijaż i oczyszczanie skóry. Resztki makijażu, a także kosmetyków pielęgnacyjnych czy kremów z ochroną przeciwsłoneczną mogą – przy niewłaściwym oczyszczaniu – pozostawać w porach skóry i przyczyniać się do ich zaczopowania oraz rozwoju zaskórników;
• nieprawidłową pielęgnacja skóry. Zbyt ciężkie kremy, brak złuszczania lub stosowanie agresywnych kosmetyków nadmiernie wysuszających naskórek, może prowadzić do zaburzenia funkcjonowania bariery hydrolipidowej, a także do powstawania zaskórników. Dzieje się tak nie tylko za sprawą mechanizmu „zapychania” porów, ale również w wyniku uaktywnienia strategii obronnej skóry, polegającej na produkowaniu zbyt dużych ilości sebum;
• czynniki genetyczne. Niektóre osoby mają skórę bardziej podatną na rogowacenie ujść gruczołów łojowych i mieszków włosowych, co powiązane jest z obciążeniami genetycznymi;
• czynniki hormonalne. Zmiany hormonalne, które zachodzą najbardziej intensywnie zwłaszcza w okresie dojrzewania, ciąży i po porodzie lub przy chorobach endokrynologicznych, mają duży wpływ na ilość wydzielanego sebum. Do powstawania trudnych do usunięcia zaskórników zamkniętych u kobiet przyczyniają się najbardziej zaburzenia w zakresie ilości męskich hormonów płciowych – a mianowicie ich nadmiar;
• czynniki środowiskowe. Zanieczyszczone powietrze, długotrwały i eksploatujący organizm stres, palenie papierosów czy dieta bogata w cukry proste i przetworzone produkty również mogą pośrednio przyczyniać się do powstawania zaskórników – dlatego właśnie w profilaktyce zmian skórnych tak istotne jest zadbanie o higieniczny, aktywny tryb życia, odpowiednią ilość wypoczynku oraz zdrową, odżywczą dietę.

Jak pozbyć się zaskórników zamkniętych? Najważniejsze zasady pielęgnacji skóry z zaskórnikami i najlepsze kosmetyki oraz kremy na zaskórniki

Skuteczna pielęgnacja cery z zaskórnikami wymaga systematyczności i odpowiednio dobranych produktów. Niestety, nie istnieje jeden kosmetyk czy nawyk, które pozwolą pozbyć się zaskórników na stałe – istotne jest skupienie się na wszystkich krokach rutyny pielęgnacyjnej oraz na doborze takich formuł, które z jednej strony pomogą wyeliminować niedoskonałości, a z drugiej – nie doprowadzą do nadmiernego przesuszenia czy pojawienia się podrażnień. Do najważniejszych zasad dbania o cerę z zaskórnikami można zaliczyć:

1. Prawidłowy demakijaż i oczyszczanie. Demakijaż powinien być pierwszym krokiem w wieczornej pielęgnacji. Zdecydowanie warto stosować dwuetapowe oczyszczanie, najpierw wykorzystując produkt na bazie oleju, a następnie – żel lub piankę oczyszczającą. Skóra powinna być dokładnie oczyszczona, ale nie przesuszona. Wśród polecanych produktów do tego właśnie kroku, sprawdzających się przy cerze z zaskórnikami, można wyróżnić żel oczyszczający do twarzy i ciała Solve On – Health Labs Care. Jest to produkt delikatny, ale jednocześnie skuteczny, który dokładnie usuwa zanieczyszczenia i resztki sebum bez naruszania bariery hydrolipidowej. Zawiera delikatnie złuszczające kwasy AHA i BHA, a także składniki nawilżające i odżywcze – takie jak gliceryna, ektoina, trehaloza, inulina czy ceramidy oraz naturalne, lekkie, roślinne oleje.

2. Nawilżanie skóry. Nawilżenie to kluczowy krok – także w przypadku skóry tłustej i mieszanej. Odpowiednie nawodnienie naskórka reguluje produkcję sebum i wspomaga naturalne procesy regeneracji. Wśród produktów do cery z zaskórnikami bardzo popularną propozycją jest lekki cica-krem korygujący niedoskonałości na noc z serii Sebio+ od marki Tołpa – zawiera między innymi takie składniki, jak złuszczający i antybakteryjny kwas salicylowy, a oprócz tego torf Tołpa, ekstrakt z mirry i cynamonowca oraz cynk PCA.

3. Łagodne i regularne złuszczanie. Usuwanie martwego naskórka to absolutna podstawa w pielęgnacji cery z zaskórnikami. Należy unikać mocnych peelingów mechanicznych, zmieniając je na rzecz peelingów enzymatycznych lub kwasowych (na przykład zawierających kwasy AHA czy BHA). Wśród polecanych produktów tego typu można wyróżnić peeling normalizujący na niedoskonałości z serii Balance od marki Uzdrovisco. Formuła zawiera naturalne kwasy i składniki roślinne, które delikatnie złuszczają naskórek i wspomagają odblokowywanie porów, jednocześnie działając łagodząco.

4. Działanie miejscowe na niedoskonałości. Skoncentrowane produkty punktowe przyspieszają gojenie i zmniejszają widoczność niedoskonałości, a oprócz tego ograniczają chęć i możliwości rozdrapywania czy wyciskania zmian. Dodatkowo izolują je od czynników zewnętrznych, co zapobiega niepożądanym podrażnieniom i rozwojowi bakterii. Do tego kroku w pielęgnacji można zaprosić serum punktowe na niedoskonałości od polskiej marki Sylveco z serii Dermo – zawiera delikatny kwas azelainowy, łagodzący niacynamid oraz pantenol. Skutecznie działa na pojedyncze zmiany, nie wysuszając skóry wokół nich. Dodatkowym wsparciem mogą być na przykład plastry na wypryski – takie jak plasterki na wypryski Effaclar Duo+M Patch od La Roche Posay. Są to cienkie, niemal niewidoczne plasterki, które działają miejscowo, redukując stany zapalne i chroniąc zmianę przed kontaktem z zanieczyszczeniami.

Należy tutaj dodać, że wymienione powyżej kosmetyki, jak i inne produkty na niedoskonałości, zawierają w swoich składach substancje delikatnie złuszczające (od kwasu salicylowego po kwas glikolowy, mlekowy i inne) – dlatego warto wybrać jeden lub dwa z nich, uzupełniając rutynę łagodniejszymi formułami na bazie składników nawilżających, regenerujących i odżywczych – takich jak kwas hialuronowy, ceramidy, ekstrakt z aloesu, ekstrakt z wąkroty azjatyckiej, pantenol, alantoina i inne.

Domowe sposoby na zaskórniki zamknięte na nosie, czole i policzkach – czy wyciskanie zaskórników na twarzy ma sens?

Choć internet pełen jest domowych metod na zaskórniki – od porad dotyczących punktowej aplikacji pasty do zębów, aż po stosowanie maseczek z kurkumy czy sody oczyszczonej – większość z nich może przynieść więcej szkody niż pożytku. Takie środki często mają zbyt drażniące działanie, mogą zaburzać pH skóry, naruszać jej barierę ochronną i powodować mikrouszkodzenia. Zdecydowanie bezpieczniej jest działać prewencyjnie i stosować odpowiednią pielęgnację oraz kosmetyki wspomagające oczyszczanie porów. W przypadkach bardziej zaawansowanych pomocne mogą okazać się zabiegi kosmetologiczne, takie jak oczyszczanie wodorowe, peelingi chemiczne czy mikrodermabrazja, wykonywane przez profesjonalistę.

Należy tu również zaznaczyć, że wyciskanie zaskórników, szczególnie bez odpowiedniej wiedzy i higieny, jest ryzykowne. Może prowadzić do powstania stanów zapalnych, rozwoju bakterii, a także trwałych przebarwień i blizn. Z tego względu lepiej aplikować na zaskórniki specjalnie przygotowane do tego celu produkty punktowe, dostępne w aptekach i drogeriach (o czym pisaliśmy już powyżej), które działają skutecznie, a jednocześnie łagodnie – chroniąc zmianę skórną zarówno przed negatywnym wpływem czynników zewnętrznych, jak i… przed potrzebą jej wyciskania czy drapania.

Czy można zapobiegać powstawaniu zaskórników zamkniętych? W jaki sposób wyeliminować zaskórniki zamknięte na zawsze?

Choć zaskórniki mają tendencję do nawracania, istnieje szereg działań, które pozwolą znacznie ograniczyć ich liczbę lub nawet wyeliminować problem długofalowo. Zalicza się do nich:

• zadbanie o prawidłową i systematyczną pielęgnację – w tym delikatne, ale skuteczne oczyszczanie skóry rano i wieczorem, nawilżanie dostosowane do typu cery, a także regularne, nieinwazyjne złuszczanie martwego naskórka;
• zadbanie o higienę i codzienne nawyki, takie jak unikanie dotykania twarzy rękami w ciągu dnia, wykonywanie regularnej dezynfekcji telefonu komórkowego, częsta zmiana poszewek na poduszki i ręczników czy dokładne spłukiwanie kosmetyków do włosów. Zanieczyszczenia i resztki kosmetyków zgromadzone na ekranie komórki, poszewkach czy na włosach mogą zatykać pory (ujścia mieszków włosowych i gruczołów łojowych), co przekłada się na zwiększone ryzyko powstawania kaszki i zaskórników;
• wdrożenie zbilansowanej diety i zdrowych nawyków żywieniowych, uwzględniających unikanie cukrów prostych, produktów wysokoprzetworzonych i tłuszczów trans, zwiększenie spożycia błonnika, zdrowych tłuszczów (w tym omega-3) i antyoksydantów, a oprócz tego picie odpowiedniej ilości wody;
• leczenie współistniejących problemów zdrowotnych – w tym konsultacja z endokrynologiem przy podejrzeniu zaburzeń hormonalnych oraz leczenie trądziku różowatego, cukrzycy lub insulinooporności, które mogą wpływać na nadmierne wydzielanie sebum, a tym samym – na zwiększoną intensywność pojawiania się niedoskonałości.

Jeśli mimo stosowania odpowiedniej pielęgnacji i zmian w stylu życia problem nie ustępuje, warto skonsultować się z dermatologiem. Specjalista może zlecić wykonanie badań hormonalnych, wdrożyć leczenie farmakologiczne lub zaproponować profesjonalne terapie gabinetowe dostosowane do potrzeb skóry.