Cofnięta linia włosów i łysienie z lewej lub prawej strony u kobiet – przyczyny i leczenie. Dlaczego jedna strona moich włosów na głowie jest mniej gęsta, ma zakole i przerzedza się?

Mniej włosów na głowie z jednej strony – co powoduje przerzedzanie i wypadanie włosów na skroniach, z prawej lub lewej strony?

Wypadanie włosów oraz ich widoczne przerzedzenie to problem, który dotyczy naprawdę wielu osób. Szczególną niepewność oraz niepokój zarówno kobiet, jak i mężczyzn, budzi sytuacja, w której włosy tracą gęstość asymetrycznie – wyłącznie z jednej strony głowy, na skroni, po boku lub w okolicy linii czoła. Tego typu zmiany mogą zaburzać proporcje fryzury, wpływać negatywnie na samoocenę i rodzić pytania o stan zdrowia skóry głowy oraz całego organizmu.

Jednostronne wypadanie włosów w wielu przypadkach ma podłoże stosunkowo prozaiczne i wynika z codziennych nawyków pielęgnacyjnych lub mechanicznych uszkodzeń. Zdarza się jednak, że asymetria przerzedzenia jest pierwszym objawem schorzeń dermatologicznych lub zaburzeń ogólnoustrojowych. Poznaj najczęstsze przyczyny utraty włosów z jednej strony głowy, sprawdź, jakie są możliwe metody diagnostyki i dowiedz się, które sposoby radzenia sobie z tym problemem mogą przynieść realne, pożądane efekty.

Utrata włosów z jednej strony głowy – przyczyny łysienia i rzadkich włosów na skroni i po boku głowy

Najczęściej obserwowaną przyczyną przerzedzenia włosów z jednej strony głowy są czynniki mechaniczne. Włosy, mimo swojej elastyczności, są strukturą podatną na mikrouszkodzenia, a skóra głowy może reagować osłabieniem cebulek na długotrwały, jednostronny nacisk lub tarcie. Do najczęstszych przyczyn wypadania lub nadmiernego zniszczenia kosmyków po jednej stronie należą przede wszystkim:

• spanie codziennie na jednym boku, zwłaszcza na szorstkiej poduszce. Wielogodzinne tarcie włosów i skóry głowy o bawełnianą lub syntetyczną poszewkę może prowadzić do łamania się kosmyków, ich wycierania oraz osłabienia mieszków włosowych. Jeśli zawsze śpimy na tym samym boku, problem dotyczy zazwyczaj tylko jednej strony głowy;
• upinanie i układanie włosów na jedną stronę głowy. Regularne noszenie przedziałka w tym samym miejscu, zaczesywanie włosów na jedną stronę czy ciasne upięcia powodują nadmierne napięcie mieszków włosowych. W takim przypadku może rozwinąć się tak zwane łysienie trakcyjne, które – wbrew pozorom – nie musi dotyczyć całej linii włosów, a jedynie jednej strony (więcej informacji o tym problemie znajdziesz w artykule Łysienie trakcyjne - czym jest łysienie z pociągania? Sprawdź, jak rozpoznać i leczyć łysienie trakcyjne);
• nierównomierne nakładanie kosmetyków pielęgnacyjnych. Pomijanie jednej strony podczas wcierania wcierek, peelingów czy masek do skóry głowy skutkuje gorszym odżywieniem cebulek i słabszym wzrostem włosów w danym obszarze;
• przytrzaskiwanie włosów ramiączkiem od torebki lub plecaka. Codzienne noszenie ciężkiej torby na tym samym ramieniu sprzyja mechanicznemu uszkadzaniu włosów – ich łamaniu, wyrywaniu oraz przewlekłemu podrażnieniu skóry głowy, które jest skutkiem notorycznego pociągania pasm;
• nierównomierny czas działania farby, rozjaśniacza lub innej formuły chemicznej. Podczas samodzielnego farbowania często jedna strona głowy jest pokrywana kosmetykiem wcześniej, przez co włosy są dłużej narażone na działanie substancji chemicznych. Skutkiem mogą być osłabienie struktury włosa i miejscowe przerzedzenie kosmyków.

W rzadszych, ale klinicznie istotnych przypadkach, przyczyną jednostronnej utraty włosów mogą być choroby dermatologiczne, takie jak łysienie plackowate. Jest to schorzenie o podłożu autoimmunologicznym, w przebiegu którego układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe, prowadząc do nagłego wypadania włosów w obrębie gładkich, wyraźnie odgraniczonych ognisk. Zmiany mogą pojawić się jednostronnie, a skóra w dotkniętym chorobą miejscu pozostaje niezmieniona zapalnie. Leczenie obejmuje najczęściej stosowanie miejscowych lub podawanych doustnie glikokortykosteroidów, terapie immunomodulujące oraz zabiegi wspomagające odrost włosów (o których piszemy w dalszej części tekstu).

Łysienie na czubku głowy u kobiet – przyczyny zjawiska

Łysienie zlokalizowane na czubku głowy jest jednym z najczęściej diagnozowanych problemów trychologicznych u kobiet (szczególnie po trzydziestym roku życia), choć pierwsze objawy mogą pojawiać się znacznie wcześniej. Charakterystyczne jest stopniowe przerzedzanie się włosów w obrębie przedziałka oraz widoczne prześwity skóry głowy (w tym na jej czubku), bez całkowitej utraty owłosienia. W zdecydowanej większości przypadków przyczyną tego rodzaju zmian jest łysienie androgenowe typu kobiecego (skrótowo określane jako FPHL, od angielskiej nazwy tego zjawiska – Female Pattern Hair Loss).

Sprawdź również: Zakola u kobiet – przyczyny i leczenie damskich zakoli u kobiet i dziewczyn. Poznaj przyczyny i metody leczenia zakoli u kobiet i młodych dziewcząt.

Łysienie androgenowe u kobiet ma podłoże genetyczno-hormonalne i jest związane z nadwrażliwością mieszków włosowych na androgeny, głównie dihydrotestosteron (DHT). Hormon ten powoduje stopniową miniaturyzację mieszków włosowych – włosy rosną coraz cieńsze, krótsze i słabsze, aż w końcu przechodzą w fazę spoczynku i przedwcześnie wypadają. W przeciwieństwie do mężczyzn, u kobiet proces ten rzadko prowadzi do całkowitej utraty włosów, lecz do ich wyraźnego przerzedzenia. W wielu przypadkach towarzyszy mu również nadprodukcja sebum, powodująca szybsze przetłuszczanie się włosów.

Do czynników nasilających i/lub wyzwalających łysienie androgenowe u kobiet należą między innymi:

• zaburzenia hormonalne (takie jak zespół policystycznych jajników – PCOS), a także zaburzenia w funkcjonowaniu tarczycy (w tym nadczynność i niedoczynność tego narządu);
• gwałtowne wahania poziomu hormonów (w tym, oczywiście, spadki poziomów hormonów ciążowych) w okresie poporodowym (a więc w trakcie połogu);
• spadek poziomu estrogenów (żeńskich hormonów płciowych) w przebiegu menopauzy;
• przewlekły stres podnoszący poziom kortyzolu, a także niedobory niektórych witamin i składników mineralnych;
• długotrwałe stosowanie niektórych leków (w tym zwłaszcza hormonalnych).

Objawy łysienia androgenowego rozwijają się powoli i często przez długi czas są bagatelizowane. U kobiet dotkniętych tym problemem obserwować można poszerzający się przedziałek, mniejszą objętość fryzury na czubku głowy, zwiększoną widoczność skóry przy stylizacji, a także osłabienie i skrócenie fazy wzrostu włosów. W przypadku zaobserwowania podobnych symptomów, których nie pomagają zredukować domowe sposoby i właściwa pielęgnacja, należy skonsultować się ze specjalistą – trychologiem lub dermatologiem.

Jak zapobiec wypadaniu włosów z jednej strony? Konsultacja ze specjalistą, domowa pielęgnacja i zmiana nawyków

Asymetryczne wypadanie włosów bardzo często wynika z długotrwałych, nieuświadomionych nawyków. Kluczowe znaczenie ma tutaj wczesna reakcja – im szybciej zostaną wyeliminowane czynniki uszkadzające, tym większa szansa na pełną regenerację mieszków włosowych. Pierwszym i najważniejszym krokiem powinna być konsultacja z trychologiem lub dermatologiem. Specjaliści, na podstawie informacji zebranych w obszernym wywiadzie oraz wyników badań (zarówno laboratoryjnych, jak i przedmiotowych – w tym profesjonalnego badania skóry głowy), będą w stanie rozpoznać przyczynę problemu i zlecić indywidualne postępowanie.

Niemniej, w profilaktyce wypadania włosów lub ich nadmiernego niszczenia się z jednej strony głowy, ogromne znaczenie mają codzienne nawyki oraz pielęgnacja. Najważniejsze zasady, o których warto pamiętać w przypadku łagodzenia problemu przerzedzonych kosmyków z prawej lub lewej strony, to między innymi:

• regularna stymulacja skóry głowy. Masaż skóry głowy poprawia mikrokrążenie, dotlenia mieszki włosowe i wspiera wzrost nowych włosów. Najlepiej wykonywać go codziennie lub minimum 3-4 razy w tygodniu, przy użyciu masażerów manualnych – bezpiecznych zarówno dla użytkownika, jak i dla skóry głowy. Co istotne, wcierki i toniki pobudzające wzrost włosów należy aplikować równomiernie na całą skórę głowy, a nie tylko w miejscu przerzedzenia, aby nie pogłębiać asymetrii;
• eliminacja ryzyka mechanicznych uszkodzeń włosów. Należy zwrócić szczególną uwagę na torebki i plecaki – ich ramiączka często przytrzaskują włosy wyrastające z boku głowy, za uszami czy nawet na skroniach, powodując osłabienie ich cebulek i szybsze wypadanie. Warto zmieniać stronę noszenia torby lub wybierać modele o szerokich, miękkich paskach;
• odpowiednie warunki dla włosów podczas snu. Tarcie włosów o poszewkę jest jednym z najczęstszych powodów jednostronnego przerzedzenia kosmyków. Zaleca się stosowanie poszewek satynowych lub jedwabnych, które zmniejszają tarcie i ograniczają zjawisko łamania się włosów. Wskazane są również takie zabiegi, jak zmienianie pozycji w trakcie snu, unikanie spania zawsze na tym samym boku, wykonywanie luźnych upięć do spania (warkocz, niski koczek) a także używanie jedwabnych lub satynowych gumek bez metalowych elementów.
• równomierne nakładanie kosmetyków pielęgnacyjnych i formuł chemicznych. Podczas farbowania, rozjaśniania czy stylizacji należy zwracać uwagę na identyczny czas działania produktów po obu stronach głowy. Nierównomierna ekspozycja na substancje chemiczne prowadzi do osłabienia struktury włosa i zwiększonego wypadania oraz kruszenia się kosmyków (zwłaszcza tych przy twarzy, które, co do zasady, zawsze są najsłabsze i najcieńsze);
• zabezpieczanie włosów przed uszkodzeniami. Stosowanie serum silikonowego na długości włosów chroni je przed tarciem i łamaniem. Produkty termoochronne są z kolei niezbędne podczas suszenia, prostowania czy kręcenia włosów, ponieważ wysoka temperatura dodatkowo osłabia strukturę kosmyków;
• wsparcie od wewnątrz. Dieta bogata w białko, zdrowe tłuszcze, mikroelementy i witaminy ma ogromny wpływ na kondycję włosów. W razie potrzeby warto rozważyć suplementację dobraną indywidualnie po konsultacji ze specjalistą.

Przeczytaj także: Akcesoria do włosów – jakie ozdoby do włosów wybrać? Opaski, spinki czy gumki?.

Gabinetowe metody zagęszczenia włosów – mezoterapia, terapia osoczem i przeszczep włosów

W sytuacji, w której domowa pielęgnacja i zmiana codziennych nawyków nie dają pożądanych efektów, można poddać się zabiegom gabinetowym, przeprowadzanym przez kosmetologów lub lekarzy medycyny estetycznej. Do najczęściej stosowanych metod i procedur, ukierunkowanych na regenerację skóry głowy oraz pobudzenie mieszków włosowych do pracy, należą między innymi:

• mezoterapia igłowa skóry głowy. Mimo, iż mezoterapia kojarzy się przede wszystkim z pielęgnacją skóry twarzy czy ciała, to jest to jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów trychologicznych. Kontrolowane mikrouszkodzenia skóry, do których dochodzi podczas mezoterapii, skutkują pobudzeniem komórek do bardziej intensywnej regeneracji – a to z kolei przekłada się na poprawę mikrokrążenia, odżywienie cebulek, wydłużenie fazy wzrostu włosa (tak zwanego anagenu), a także nadmiernego wypadania;
• terapia osoczem bogatopłytkowym. Osocze pozyskiwane jest z krwi własnej pacjenta, dzięki czemu zabieg jest w pełni bezpieczny (pacjent nie będzie prezentował reakcji alergicznych na materiał zabiegowy, z uwagi na jego biokompatybilność). Zawarte w osoczu czynniki wzrostu intensywnie pobudzają regenerację mieszków włosowych, poprawiają ich jakość i stymulują wzrost nowych kosmyków. Terapia osoczem jest szczególnie polecana przy łysieniu androgenowym i telogenowym;
• karboksyterapia skóry głowy. Polega na podaniu medycznego dwutlenku węgla, który rozszerza naczynia krwionośne i zwiększa dopływ tlenu do mieszków włosowych. Zabieg poprawia metabolizm komórkowy i wspiera wzrost nowych włosów;
• infuzja tlenowa skóry głowy. To bezinwazyjna metoda polegająca na wtłaczaniu składników aktywnych w głąb skóry przy użyciu czystego tlenu pod ciśnieniem. Zabieg nawilża, dotlenia i wzmacnia skórę głowy, stanowiąc doskonałe uzupełnienie innych terapii.

W skrajnych przypadkach, gdy doszło do trwałej utraty mieszków włosowych, jedynym skutecznym rozwiązaniem może być przeszczep włosów. Zabieg polega na pobraniu mieszków włosowych (zazwyczaj z okolicy potylicznej) i wszczepieniu ich w miejsca, w których nastąpiło przerzedzenie. Efekty są trwałe i naturalne, jednak koszt procedury – w zależności od metody i zakresu – może wynosić od kilkunastu do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Wypadanie włosów i zakole po jednej stronie głowy – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Dlaczego po jednej stronie głowy mam mniej włosów?

Najczęściej wynika to z długotrwałego działania czynników mechanicznych, takich jak tarcie, ucisk lub napięcie mieszków włosowych. Asymetryczne nawyki pielęgnacyjne i stylizacyjne mogą prowadzić do stopniowego przerzedzenia włosów. Rzadziej przyczyną są choroby dermatologiczne.

Co to jest łysienie trakcyjne?

Łysienie trakcyjne to forma utraty włosów spowodowana przewlekłym napięciem mieszków włosowych. Występuje u osób noszących ciasne upięcia lub przedziałek w tym samym miejscu. W początkowym stadium jest odwracalne.

Dlaczego łysieję po bokach głowy?

Boki głowy są szczególnie narażone na tarcie, ucisk i uszkodzenia mechaniczne. Dodatkowo skóra w tych okolicach bywa cieńsza i bardziej wrażliwa. Niewłaściwa pielęgnacja może nasilać problem.

Dlaczego tylko jedna część moich włosów jest uszkodzona?

Jednostronne uszkodzenia wynikają zazwyczaj z powtarzalnych, asymetrycznych czynników – takich jak spanie na jednym boku czy noszenie torebki na tym samym ramieniu. Włosy reagują na te bodźce osłabieniem i łamliwością.

Dlaczego jedna strona moich włosów zawsze wygląda gorzej?

Różnice w wyglądzie włosów po obu stronach głowy są bardzo częste i zwykle związane z nawykami dnia codziennego. Zmiana rutyny pielęgnacyjnej i świadome wyrównywanie obciążeń mechanicznych pozwala stopniowo przywrócić fryzurze symetrię.

Źródła:

1. Dr n. med. M. Słowińska, dr hab. n. med. P. Witek, dr n. med. K. Szafranko, prof. dr hab. n. med. T. Tomasik, dr n. med. A. Bukowska-Posadzy, dr hab. N. Med. E. Kowalska-Olędzka, płk. dr hab. n. med. W. Owczarek, Diagnostyka i leczenie łysienia androgenowego [w:] Medycyna Praktyczna – Endokrynologia, 20.12.2017
2. Dr hab. n. med. E. Kowalska-Olędzka, lek. A. Szmurło, lek. P. Ciechanowicz, dr hab. n. med. I. Walecka, Łysienie androgenowe – etiopatogeneza, diagnostyka i aktualne metody leczenia [w:] Dermatologia po Dyplomie05/2020
3. Dr n. med. J. Maciejewska, Łysienie androgenowe typu żeńskiego [w:] Medycyna Praktyczna – Dla Pacjentów, 12.09.2017
4. L. Rudnicka, M. Olszewska, Trichoskopia i inne metody badania włosów [w:] Metody diagnostyczne w dermatologii, wenerologii i mikrologii lekarskiej, pod red. Z. Adamskiego i A. Kaszuby, wyd. Czelej, Lublin 2015
5. K. Śliwa, D. Dynia, W. Placek, A. Owczarczyk-Saczonek, Diagnostyka i leczenie łysienia androgenowego – przegląd najnowszych metod postępowania [w:] Dermatologia w Praktyce Klinicznej, tom 1, nr 4 (2023)
6. A. Rakowska, L. Rudnicka, M. Olszewska, B. Begler-Czop, J. Czuwara, L. Brzezińska-Wcisło, J. Narbutt, W. Placek, B. Zegarska, Łysienie plackowate. Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Część 1. Diagnostyka i ocena nasilenia [w:] Przegląd Dermatologiczny 2/2023 vol. 110
7. A. Glihar, MD, A. Etzioni, MD, R. Paus, MD, Łysienie plackowate [w:] Dermatologia po Dyplomie 1/2013
8. Dr n. med. J. Maciejwska, Łysienie plackowate [w:] Medycyna Praktyczna – Dla Pacjentów, 01/09.2017
9. J. Klonowska, Mezoterapia igłowa skóry głowy osoczem bogatopłytkowym jako metoda redukcji nadmiernego wypadania włosów [w:] Kosmetologia Estetyczna 6/2017/vol. 6
10. W. Czerwonka, Karboksyterapia w terapii łysienia i wypadania włosów [w:] Kosmetologia Estetyczna1/2018/vol. 7